Een lastige ontmoeting

Ik heb veel beweeglijke jongetjes in de klas.

Ze wiebelen op hun stoel, trommelen op tafel, tikken met hun potlood of balanceren op twee stoelpoten. Tafels schuiven naar voren en weer terug. Niet omdat ze lawaai willen maken. Vaak lijkt het alsof hun lichaam gewoon mee wil doen met alles wat er in hen gebeurt.

De theorie van Dabrowski zou dit kunnen beschrijven als een psychomotorische overexcitability: een sterke innerlijke energie die zich uit in beweging, praten, doen, uitproberen en actief zijn.

Voor sommige kinderen helpt bewegen om te denken. Hun lichaam lijkt dan een soort uitlaatklep voor alle ideeën, indrukken en energie die vanbinnen aanwezig zijn.

En daar ontstaat soms een interessante ontmoeting.

Want waar sommige kinderen veel beweging nodig hebben, heb ik juist heb ik juist behoefte aan rust in wat ik zie en hoor.

Dabrowski beschreef zintuiglijke intensiteit als een manier waarop sommige mensen de wereld ervaren. Geluiden, geuren, kleuren en aanrakingen vallen sterker op en en worden vaak intenser beleefd.

Het getik van een potlood, een schuivende stoel of een tafel die steeds heen en weer beweegt, verdwijnen bij mij niet naar de achtergrond. Tel daar een slechte akoestiek in het lokaal bij op. Mijn lijf wordt gespannen, mijn hoofd vol en mijn concentratie verdwijnt. En soms ‘ontplof’ ik dan. “Jongens….alsjeblieft!”

Wat voor het kind een manier kan zijn om spanning kwijt te raken of te kunnen denken, kan voor mij juist onrust geven.

Dat betekent niet dat één van ons iets verkeerd doet. Het betekent alleen dat we de wereld verschillend ervaren. Zowel van binnen als van buiten.

Dit leg ik ze ook uit. “Ik begrijp waar jullie bewegingsdrang vandaan komt, maar ik heb er last van omdat…” We begrijpen elkaar, maar lastig is het wel.

Hun systeem vraagt soms om beweging. Het mijne vraagt soms om rust.

Juist daarom helpt het mij om verder te kijken dan het gedrag. Achter het gewiebel zie ik meestal geen ongehoorzaamheid, maar een behoefte. En tegelijkertijd mag ik ook erkennen dat die voortdurende beweging en het geluid dat ermee gepaard gaat mij energie kosten.

De uitdaging zit niet in het veranderen van het kind of van mezelf, maar in het zoeken naar een manier waarop beide er mogen zijn.